حسن پيرنيا ( مشير الدوله )

2087

تاريخ ايران باستان ( تاريخ مفصل ايران قديم ) ( فارسى )

در خود دودمان چه نتيجه ميبايست حاصل شود . نتيجه اين شد ، كه از 96 ق . م دولت سلوكى در انحطاط كامل افتاد ، تا اينكه در 64 ق . م زوال يافته ايالتى از دولت روم گرديد . چنين بود احوال اين دولت در زمان پادشاهانى ، كه بعد از آن‌تيوخوس سوّم كبير آمدند و اسمشان در فهرستى ، كه بيايد ذكر شده . وقايع سلطنت آنها بطور كلّى اين است : پس از اينكه روميها آن‌تيوخوس سوّم را شكست داده بموجب عهدنامه آپامه « 1 » تمام مستملكات دولت سلوكى را در آسياى صغير از او انتزاع كردند ، ديرى نگذشت ، كه اومن پادشاه پرگام مقتدرترين پادشاه مشرق گرديد و براى اينكه بهرج و مرج دولت سلوكى نهايتى بدهد ، آن‌تيوخوس چهارم را بتخت نشاند . اين پادشاه آخرين سلوكى بود ، كه بسياست خارجه پرداخت . بعد ، دولت پارت در زمان مهرداد اوّل ( تقريبا 174 - 136 ق . م ) توسعه يافته ، ماد و پارس و خوزستان را بتصرّف آورده سلوكيّه را هم از سلوكىها انتزاع كرد . اين شكست براى آنها چقدر دردناك بود : سلوكيها خودشان را حاميان يونانيّت ميدانستند و با گم كردن سلوكيّه دجله يك ايالت يونانى را از دست دادند . بنابراين يونانيهاى اين صفحات دمتريوس را بكمك طلبيدند و او آمد و شكست خورد و اسير گرديد ( 140 ق . م ) . در اين وقت اوضاع دولت سلوكى بسيار درهم و برهم است : در سوريّه اغتشاش حكمفرما است ، در كمّاژن سامس « 2 » نامى ، سلسله حكمرانان كمّاژن را تأسيس مىكند . در اسران « 3 » اسراس « 4 » و آبگارها « 5 » دولت اسران ( يا ادس - اورفا ) را ميسازند ( ظنّ قوى اين است ، كه اسراس مصحّف خسرو است و آبگار يا آبكار مصحّف اكبر ) . آن‌تيوخوس هفتم با يهوديها از يكطرف و با پارتيها از طرف ديگر در گيرودار است . اوّل او شكستى به فرهاد دوّم اشكانى پسر مهرداد اوّل ميدهد ، ولى همين كه فرهاد دمتريوس

--> ( 1 ) - Apamee . ( 2 ) - Sames . ( 3 ) - Osroene . ( 4 ) - Osroes . ( 5 ) - les Abgares .